ทำไมแผนที่ 1:200,000 ถึงไม่ work?

คำว่าแผนที่ 1:200,000 ในที่นี้ หมายถึง แผนที่ 1:200,000 ระวางดงรัก (Dangrek) ตามอนุสัญญาฝรั่งเศส-สยาม ที่ทางฝรั่งเศสจัดทำขึ้น ตามพิธีสารว่าด้วยการปักปันเขตแดนแนบท้ายสนธิสัญญาสยาม-ฝรั่งเศส ค.ศ. 1907 เพื่อปักปันเขตแดน ที่ทางประเทศกัมพูชาพยายามจะใช้ยึดถือในการเจรจาต่างๆ

ซึ่งสามารถดูรายละเอียดและดาวน์โหลดได้จาก เว็บไซต์หอสมุดแห่งชาติของออสเตรเลีย หรือ Wikipedia (สำเนา) หน้าตาจะเป็นประมาณนี้ครับ

และที่ว่าไม่ work ผมหมายถึงในบริบทการเอามาใช้ในปัจจุบัน ที่เทคโนโลยีแผนที่ต่างๆ มีความก้าวหน้าไปมาก สามารถระบุตำแหน่งบนพื้นดินได้ใกล้เคียงความจริงกว่ามากๆ

ก่อนอื่น มาตราส่วน 1:200,000 หมายความว่า ระยะ 1 ซม. บนแผนที่ จะหมายถึง 200,000 ซม. (= 2,000 เมตร หรือ 2 กิโลเมตร) ในโลกจริง ถือว่าเป็นแผนที่ทีมีความละเอียดต่ำ

การจะเอาแผนที่ความละเอียดต่ำมาใช้อ้างอิงอะไรจริงจัง แผนที่จะต้องทำมาอย่างถูกต้องมากๆ เพราะความผิดพลาดเพียงนิดเดียว อาจหมายถึงพลาดไปหลายกิโลเมตร

แต่แผนที่ฉบับนี้ดูแล้ว ไม่ได้มีความถูกต้อง ใกล้เคียงความจริงขนาดนั้นเลย

เอามาทาบกับแผนที่ในยุคปัจจุบันไม่ได้เลย

ซึ่งจะไปโทษคนทำก็ได้ไม่เต็มปาก เพราะว่าด้วยเทคโนโลยีเมื่อร้อยกว่าปีแล้ว คอมพิวเตอร์อะไรก็ยังไม่มี ใช้มือวาด ก็คงมีข้อจำกัด

คิดง่ายๆ เหมือนเอามือวาดแผนผังให้คนมาส่งเฟอร์นิเจอร์ที่บ้าน เราก็วาดๆ ไป จะหาความถูกต้องจากแผนที่อะไรมากคงไม่ได้ แค่ให้มาส่งของได้ถูกต้อง

แต่มันอยู่ในการใช้งาน คือ เราจะเอาแผนที่มีความถูกต้องระดับแผนผังแบบนี้ มาใช้ในการอ้างอิง หรือเจรจาระหว่างประเทศ มันก็ไม่ได้ไหม? มันไม่ใช่การมาส่งเฟอร์นิเจอร์นะครับ

ถ้าโดยหลักการคือ แบ่งเขตแดนกันด้วยสันปันน้ำ ก็ควรจะมาทำแผนที่กันใหม่ด้วยเทคโนโลยีปัจจุบัน หาแนวสันปันน้ำที่ถูกต้องตามหลักวิทยาศาสตร์ไป

สรุป คือ แผนที่ 1:200,000 ฉบับนี้ ไม่ได้มีความถูกต้องและความละเอียดเพียงพอ ที่จะเอามาใช้อ้างอิงในยุคปัจจุบันได้

เพื่อให้เห็นภาพ ลองดูการนำแผนที่ 1:200,000 Dangrek มาขึงและแสดงผลบนแผนที่เทียบกับแผนที่ในยุคปัจจุบัน ของ Longdo Map ซึ่งขอบเขตประเทศไทยจะเป็นตามของกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ซึ่งมีความใกล้เคียงกับแผนที่ 1:50,000 ที่ประเทศไทยยึดถือ ซึ่งทำด้วยเทคโนโลยีที่ใหม่และถูกต้องทันสมัยกว่า

จะเห็นว่ามันแบบห่างไกลกันมากๆ แบบคนละเรื่องเลย

ขอขอบพระคุณ พ.ท.ดร.สรวิศ สุภเวชย์ แห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่ช่วยขึงแผนที่ให้ และทางเราก็ค้นพบเองเช่นกันว่า ไม่ว่าจะพยายามขึงอย่างไร ก็ไม่สามารถทำให้สอดคล้องใกล้เคียงกับแนวเขตแดนของไทยและกัมพูชาในปัจจุบันได้เลย ถ้ายึดจุดตรงไหนให้ตรง จุดอื่นๆ ก็จะผิดพลาด ฯลฯ

เรียกว่าอารมณ์เหมือนเอาแผนผังส่งเฟอร์นิเจอร์ มาซ้อนบนแผนที่จริงนั่นแหล่ะครับ มันไม่มีทางทำได้

ท่านใดอยากลองเอง ก็สามารถทำได้ โดยดาวน์โหลดภาพจาก URL ด้านบนไปลองวางซ้อนบนแผนที่ยุคปัจจุบันได้เลยครับ

เรื่อง projection ของแผนที่ต่างๆ ทดลองแล้ว ไม่ว่าจะใช้ Sinusoidal, Mercator, Geodetic ไม่มีอันไหนที่ลองแล้วทำให้ทาบได้ตรงเลย

ถ้ายังยึดแผนผังนี้ เจรจากัน อีก 100 ปี ก็คงไม่จบครับ

ท่านที่สนใจสามารถดูการซ้อนทับของแผนที่ฉบับนี้เทียบกับ Longdo Map ได้ตามด้านล่าง หรือ กดเข้าไปดูเต็มๆ ได้ที่ https://mapdemo.longdo.com/border/dangrek.html